Algemene stukken Vrij Maldegem

Rode oortjes, podcast onder stoom

Een podcast, je hoort het steeds vaker, maar wat is dat nu precies? De vraag gondse al een paar maanden doorheen alle geleidingen van onze redactie en bij onze lezers. En als iets uit de jongerenwereld naar boven borrelt, dan heeft Vrij Maldegem steevast dezelfde oplossing: ‘Hallo, Julie Pierens, zoek jij dit even uit aub?’ En weg was ze, onze vliegende jongerenreporter… Maar ze kwam terug! Met nieuws! Dit is een verslag van haar reis door podcast-land.

Een podcast is een online audio-uitzending. Het woord is een samentrekking van het iPod en broadcast, wat zoveel betekent als ‘uitzenden’. Je kan een podcast beluisteren via verschillende kanalen: websites, YouTube, Google, Spotify of ITunes. Ook via je smartphone kun je podcasts beluisteren. In de ‘podcastapp’ kan je je abonneren op verschillende ‘podcasters’ (makers van podcasts) die je zelf kiest. Als zij dan een nieuwe aflevering beschikbaar maken, zie je ze automatisch verschijnen in de app. Laat het ons dus eenvoudig samenvatten: wat de cassetjes, de elpees en de cd’s waren uit onze tijd, is de podcast vandaag zowat hetzelfde, maar dan uit deze hoogtechnologische tijden. Alleen, de podcast wordt voor véél meer gebruikt dan enkel muziek en … Je hoeft er niet voor naar de winkel. Makkelijk zat dus, in deze barre tijden van Corona…

Een beetje geschiedenis

De podcast bestaat nu ongeveer twintig jaar. Ze is ontstaan in 1997 toen het mogelijk werd om MP3- bestanden via het World Wide Web te synchroniseren onder de gebruikers door middel van speciale software. De term ‘podcast’ werd pas voor het eerst gebruikt in 2004 door de Britse journalist Ben Hammersley toen hij de nieuwe uitzendtechniek beschreef.

Net zoals je verschillende genres hebt voor boeken of tv-programma’s, heb je ook deze genres voor podcasts. Er zijn 16 verschillende podcast genres met elk dan nog eens gigantisch veel onderverdelingen. Komedie, fictie, onderwijs, informatief, hobby’s, gezondheid, politiek, … Toch is het vrijwel altijd onmogelijk om een podcast in één hokje te duwen. Daarvoor overlappen de genres te vaak. Een beetje zoals bij artikels in de krant. Neem nu dit artikel: het valt onder de noemer techniek, maar ook jongeren en ook wel cultuur… Met podcasts is dat niet anders. Toch moet de podcastmakers een zo goed mogelijk hoofdgenre kiezen om het de luisteraar zo makkelijk mogelijk te maken en de juiste doelgroep te bereiken.

Enorme vrijheid

Veel mensen kiezen er nu voor om een podcast te maken in plaats van te vloggen, te bloggen of te schrijven. Maar hoe komt dat nu? Wel, in een podcast heb je heel veel vrijheid. Je doet zelf wat je wil, bepaalt zelf het thema, maakt het zo grappig of zo serieus als je zelf wil. Alles bepaal je zelf. Vaak moet je er ook minder aan bewerken. Een tekst schrijf je meestal enkele keren, een vlog moet je volledig monteren, maar een podcast kan je eigenlijk in één take opnemen. Oké, ja, achteraf moet je nog muziek toevoegen of geluiden, maar enkel als je dat zelf wil natuurlijk!

Hieronder vind je een beperkt lijstje van enkele Vlaamse of Nederlandse populaire podcasts.

Waarom

“Waarom” is een vijfdelige podcast van Eva Moeraert. Zij is audio storyteller en docent aan de Artevelde Hogeschool. Eva gaat op zoek naar antwoorden over de zelfmoord van Bjorn, haar vriendje tot ze 18 jaar was. Hij besloot in 1997 een einde te maken aan zijn leven samen met Tom, iemand van wie Bjorn zijn vrienden nog nooit gehoord hebben. Eva stelt zich, 20 jaar na dat alles gebeurde, nog steeds vragen. Waarom stapten Bjorn en Tom uit het leven? Wie was die Tom? Waarom had nog niemand van hem gehoord? Waarom ging niemand 20 jaar lang niet op zoek naar antwoorden op deze vragen? Eva maakte deze podcast voor VPRO. Elke aflevering duurt ongeveer een halfuur. Je kan deze podcast beluisteren via de website van VPRO, Itunes en Stitcher. Méér nog, je MOET de podcast beluisteren. Zelden een verhaal gehoord dat zo oprecht en zo diep boort. Heel sereen en zonde enige zucht van sensatie.

De Blankenberge Tapes

“De Blankenberge Tapes” zijn eveneens een podcast van VPRO. Deze keer in samenwerking met Room for Film. Tom Hofland en Pascal van Hulst bedachten samen deze docufictie. Dit is een mengvorm van een documentaire en fictie waarbij het script niet vast ligt. In deze podcast wordt het verhaal vertelt over de moord op 27-jarige Hannah Rentmeester uit 2013. Haar vriend Robert Josse is de hoofdverdachte, maar is spoorloos verdwenen. De rechercheurs stoten op een gelijkaardige moordzaak van 10 jaar geleden. De puzzelstukjes vallen in elkaar als er een verband te zien is tussen beide zaken. Dit verband leidt de onderzoekers naar Blankenberge. In deze driedelige podcast horen we de rechercheurs, maar ook familie van de meisjes die om het leven gebracht zijn.

Podvis

In deze podcast van VRT word je ondergedompeld in de actualiteit. Een actueel nieuwsfeit wordt vanuit verschillende hoeken bekeken en mensen die dicht bij het nieuws staan, zoals experts of getuigen, komen aan het woord. Je komt dingen te weten over het onderwerp dat in het journaal aan bod kwam, maar waar door tijdsdruk niet dieper kon op ingegaan worden. Nieuwsfeiten die recent uitgebreid aan bod kwamen waren onder meer euthanasie, naar aanleiding van de zaak Tine Neys en de kostprijs van geneesmiddelen voor zeldzame ziektes, naar aanleiding van baby Pia. Soms wordt ook eens teruggegrepen naar het verleden. Zo maakte Podvis ook een aflevering over de treinramp in Buizingen 10 jaar geleden. Hoe is het nu met deze mensen en de brandweerlui, die als eersten op de plaats van de ramp arriveerden?

El Tarangu

Ook deze podcast is van VPRO. El Tarangu is de bijnaam van de Spaanse wielrenner José Manuel Fuente. In 2003 wordt de Vlaamse wielerheld Lucien van Impe opgebeld door zijn oude rivaal. Hij is in België en wil graag afspreken met Lucien. Alleen klopt er iets niet: Fuente is zeven jaar geleden overleden. Toch gaat Lucien in op de uitnodiging. Dit is een zesdelige podcast waarin AudioCollectief SCHIK op zoek gaat naar de man die eigenlijk in zijn graf hoorde te liggen. Laat je niet afschrikken omdat het gaat over wielrennen, want voor deze podcast hoef je daar geen verstand van te hebben.

Dat de podcast in opmars is, dat is een feit. Openbare omroepen zetten hier steeds meer op in om dieper in te gaan op actualiteit en influencers gebruiken dit platform als nieuwe insteek. De podcast biedt dus voor iets aan voor iedereen. Zalig trouwens, en bijzonder rustgevend als je luistert met een koptelefoon op in een donkere ruimte. Laat je wegdrijven op deze intense luisterervaring.

(Dit artikel werd gepubliceerd in het Vrij Maldegem op vrijdag 3 april 2020.)